16166,38%3,62
44,06% 0,07
51,20% -0,16
7361,88% 1,20
11864,39% 0,87
Hijyen denildiğinde çoğu kişinin aklına ilk olarak tuvaletler gelse de mikroorganizmalar günlük yaşamda çok daha sık temas ettiğimiz alanlarda bulunuyor. Dünya Hijyen Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Hekimi Uzm. Dr. Deniz Dazkır, evde, ofiste ve seyahat sırasında kullanılan pek çok eşyanın fark edilmeden enfeksiyon riskini artırabildiğine dikkat çekiyor.
Uzm. Dr. Dazkır, hijyenin yalnızca temizlik yapmakla sınırlı olmadığını vurgulayarak, “Günlük hayatta temas ettiğimiz eşyalar üzerinden mikroorganizmalar kolayca yayılabiliyor. Bu durum özellikle bağışıklık sistemi zayıf bireyler, çocuklar ve yaşlılar için daha ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabiliyor” diyor.
Uzm. Dr. Deniz Dazkır’a göre ev içinde hijyenin en sık ihmal edildiği alanların başında mutfak geliyor. Özellikle kesme tahtaları doğru kullanılmadığında bakteri birikimi açısından ciddi risk oluşturabiliyor. Tahta, plastik ya da cam fark etmeksizin, aynı yüzeyin çiğ et, sebze ve ekmek için kullanılması çapraz bulaşmaya neden olabiliyor.
Ahşap kesme tahtalarının gözenekli yapısı nedeniyle nemli bırakıldığında bakteri tutabildiğini belirten Uzm. Dr. Dazkır, bu tür tahtaların kullanım sonrası sıcak suyla yıkanması ve tamamen kurutularak saklanması gerektiğini söylüyor. Uzun süre nemli kalan ahşap yüzeylerin mikroorganizmalar için uygun bir ortam oluşturduğunu ifade ediyor.
Plastik kesme tahtalarında ise bıçak darbeleriyle zamanla çizikler oluştuğunu belirten Uzm. Dr. Dazkır, bu çiziklerin bakteri yerleşimi açısından risk taşıdığını vurguluyor. Derin çizikler oluşan plastik tahtaların mutlaka değiştirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Plastik kesme tahtalarına ilişkin son dönemde artan mikroplastik tartışmalarına da değinen Uzm. Dr. Deniz Dazkır, yoğun kullanımda bıçak darbeleriyle oluşan aşınmaların yalnızca bakteri birikimine değil, mikroskobik plastik parçacıkların gıdaya karışma riskine de yol açabileceğini belirtiyor. Özellikle eski, sertleşmiş ve derin çiziklere sahip plastik tahtaların bu açıdan daha riskli olduğunu ifade eden Uzm. Dr. Dazkır, zamanla aşınan plastik yüzeylerin düzenli olarak kontrol edilmesi ve yıpranan ürünlerin değiştirilmesinin önemine dikkat çekiyor.
Cam kesme tahtalarının hijyenik gibi algılansa da bıçak yüzeyini bozabildiğini ve kazalara yol açabildiğini belirten Uzm. Dr. Dazkır, “Kesme tahtasında asıl önemli olan malzeme değil, doğru kullanım ve düzenli temizliktir” diyor. Çiğ gıdalar ve sebzeler için ayrı tahtalar kullanılması gerektiğinin altını çiziyor.
Mutfakta hijyen denildiğinde çoğu zaman göz ardı edilen bir diğer unsur ise bulaşık süngerleri ve temizlik bezleri. Uzm. Dr. Deniz Dazkır, nemli kalan süngerlerin bakteriler için ideal bir ortam oluşturduğunu belirterek, aynı süngerle uzun süre temizlik yapılmasının mikropların yüzeyden yüzeye taşınmasına yol açtığını söylüyor.
Temizlik bezlerinin farklı alanlar için ayrı ayrı kullanılması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Dazkır, bezlerin günlük olarak yıkanmasını ve süngerlerin düzenli aralıklarla değiştirilmesini öneriyor.
Telefonlar, anahtarlar ve çanta içleri de hijyen açısından en sık ihmal edilen eşyalar arasında yer alıyor. Gün içinde pek çok yüzeye temas eden bu eşyalar, fark edilmeden eve taşınan mikroorganizmaların önemli kaynakları arasında bulunuyor.
Uzm. Dr. Dazkır, telefonların yalnızca ekranının değil, kılıfının da düzenli olarak temizlenmesi gerektiğini belirtiyor. Anahtarların ve çanta içlerinin ise çoğu zaman hiç temizlenmediğini, bu durumun mikropların ev ortamına taşınmasını kolaylaştırdığını ifade ediyor.
Hijyen açısından en çok ihmal edilen eşyaların başında bavullar geliyor. Bavullar; havaalanı zeminleri, bagaj alanları, toplu taşıma araçları ve otel odaları gibi pek çok farklı yüzeyle temas ediyor.
Uzm. Dr. Dazkır, eve dönüldüğünde bavulların doğrudan yatak, koltuk ya da halı üzerine konulmasının dış ortamdan taşınan mikroorganizmaların yaşam alanlarına yayılmasına neden olabileceğini belirterek, seyahat sonrası bavulların silinmesi ve havalandırılmasının önemli olduğunu vurguluyor.
Ev içinde en sık temas edilen alanlardan biri olan kapı kolları ve ışık düğmeleri de hijyen rutinlerinin dışında kalabiliyor. Gün içinde defalarca temas edilen bu yüzeylerin düzenli temizlenmemesi mikropların ev içinde yayılmasını kolaylaştırıyor.
Hijyen kaygısıyla yoğun deterjan ve kimyasal ürün kullanımının da sağlık açısından risk oluşturabileceğini belirten Uzm. Dr. Deniz Dazkır, aşırı temizlik alışkanlıklarının özellikle cilt ve solunum sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabildiğini söylüyor.
“Aşırı deterjan kullanımı cilt bariyerini bozarak egzama, alerjik dermatit ve tahrişe yol açabiliyor. Kimyasal içerikli ürünlerin solunması ise baş ağrısı, öksürük ve solunum yolu hassasiyetlerine neden olabiliyor” diyen Uzm. Dr. Dazkır, bu durumun özellikle çocuklar ve alerjik bünyeye sahip bireylerde daha belirgin görülebildiğini ifade ediyor.
Uzm. Dr. Dazkır, hijyenin ağır kimyasallarla değil, doğru alışkanlıklarla sağlanabileceğini vurguluyor. Temizlenen yüzeylerin iyi durulanıp kurutulmasının, bez ve süngerlerin düzenli olarak değiştirilmesinin hijyen açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Sirke ve karbonat gibi doğal ürünlerin uygun yüzeylerde bilinçli şekilde kullanılabileceğini ifade eden Uzm. Dr. Dazkır, her yüzey için aynı yöntemin uygulanmaması gerektiğini hatırlatıyor. Hijyenin amacının steril bir ortam yaratmak değil, mikroplarla temasın kontrol altına alınması olduğunu söylüyor.
Günlük hayatta farkında olmadan temas edilen eşyalar üzerinden bulaşabilecek enfeksiyonların önlenmesinde bilinçli ve dengeli hijyen alışkanlıkları büyük önem taşıyor. Özel Çamlıca Erdem Hastanesi’nden Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Hekimi Uzm. Dr. Deniz Dazkır, hijyenin aşırıya kaçmadan, doğru yöntemlerle ve sürdürülebilir alışkanlıklarla sağlanması gerektiğine dikkat çekiyor.
